Champagnevocabulaire

Assemblage

De kunst van het combineren van verschillende wijnen (druivenrassen, crus, jaren) om een cuvée met een constante stijl samen te stellen, eigen aan elk huis.

Autolyse

Ontbinding van de dode gisten tijdens de rijping op lat, die de champagne zijn tonen van brioche en geroosterd brood geeft.

Blanc de blancs

Champagne die uitsluitend uit witte druiven wordt gemaakt, bijna altijd chardonnay.

Blanc de noirs

Witte champagne die uitsluitend uit blauwe druiven (pinot noir en/of pinot meunier) wordt gemaakt, gevinifieerd zonder maceratie.

Brut

Gangbaar dosageniveau: minder dan 12 gram suiker per liter. De meest verspreide stijl.

Brut nature

Champagne zonder toegevoegde suiker (0 tot 3 g/l), ook wel « dosage zéro » of « niet-gedoseerd » genoemd.

Coteaux champenois

Appellatie van de stille (niet-mousserende) wijnen uit de streek Champagne, in rood, wit of rosé.

Crayères (krijtkelders)

Oude krijtgroeven, uitgegraven sinds de Gallo-Romeinse tijd, die in Reims als rijpingskelders worden gebruikt.

Cru

Wijnbouwgemeente die is ingedeeld volgens de crus-schaal. Men onderscheidt Grands Crus en Premiers Crus.

Crus-schaal

Oude klassering van de champagnegemeenten in percentages, gebruikt om de druivenprijs vast te stellen. Basis van de vermeldingen Grand Cru en Premier Cru.

Dégorgement (ontkurken van droesem)

Verwijderen van het gistdepot dat zich in de hals van de fles heeft opgehoopt, tegenwoordig uitgevoerd na het bevriezen van de flessenhals.

Dosage

Toevoeging van de liqueur d'expédition na het dégorgement, die het uiteindelijke suikergehalte bepaalt (van brut nature tot doux).

Effervescentie

Fijne belletjes koolzuurgas die ontstaan bij de tweede gisting op fles, het handelsmerk van champagne.

Grand Cru

Vermelding voorbehouden aan druiven uit de 17 gemeenten die bovenaan de crus-schaal zijn ingedeeld.

Liqueur d'expédition

Mengsel van wijn en suiker dat bij het dosage, na het dégorgement, wordt toegevoegd om de uiteindelijke stijl bij te sturen.

Liqueur de tirage

Mengsel van wijn, suiker en gisten dat bij het bottelen wordt toegevoegd om de mousse-vorming op gang te brengen.

Millésimé (jaargangchampagne)

Champagne uit één enkel oogstjaar, uitsluitend geproduceerd in de beste jaren en langer gerijpt.

Négociant-manipulant (NM)

Producent (vaak een groot huis) die druiven of most mag kopen om zijn champagne te maken.

Non millésimé (zonder jaargang)

Champagne die een assemblage van meerdere jaren is (vermelding « brut sans année » / BSA), garant voor de constante stijl van een huis.

Premier Cru

Vermelding voor druiven uit de 42 gemeenten die net onder de Grands Crus zijn ingedeeld.

Prestigecuvée

Topchampagne van een huis, gemaakt van de beste druiven (bv. Dom Pérignon, Cristal, La Grande Dame).

Prise de mousse (mousse-vorming)

Tweede gisting op fles die het koolzuurgas en dus de belletjes van de champagne voortbrengt.

Pupitre de remuage (wrikpupiter)

Schuin houten rek waarmee het depot naar de hals van de fles kan glijden vóór het dégorgement.

Récoltant-manipulant (RM)

Wijnboer die champagne maakt van zijn eigen druiven, van het persen tot de verkoop.

Remuage (wrikken)

Handeling, met de hand op de pupiter of geautomatiseerd met een gyropalette, die het depot in de hals van de fles verzamelt.

Reservewijn

Wijn van eerdere jaren die wordt bewaard om in de assemblages te worden verwerkt en de stijl van een huis te behouden.

Rijping op lat

Periode waarin de flessen horizontaal in de kelder rusten tijdens de mousse-vorming en de autolyse (minimaal 15 maanden, 3 jaar voor een jaargangchampagne).

Rosé

Champagne verkregen door toevoeging van rode wijn (assemblagerosé) of door een korte maceratie van de schillen (saignéerosé).

Sabrage

Het spectaculair openen van een fles met een sabel, waarbij de hals wordt doorkliefd met een beweging langs de naad van het glas.

Traditionele methode

Bereidingswijze via een tweede gisting op fles. In Champagne spreekt men van « méthode champenoise », een vermelding die aan de appellatie is voorbehouden.